Waarom een nieuwe Hemelwaterverordening?
De laatste jaren kent Vlaanderen steeds vaker periodes van extreme droogte én wateroverlast. De nieuwe verordening wil deze problemen aanpakken door regenwater beter op te vangen en te laten infiltreren waar het valt. Ook jouw tuin speelt hierin een belangrijke rol.
Wat betekent dit voor jouw tuin?
- Verhardingen
Voor nieuwe terrassen, opritten en tuinpaden gelden strenge regels. Je moet kunnen aantonen dat het regenwater ter plaatse in de bodem kan infiltreren. - Afwatering
Het hemelwater mag niet meer rechtstreeks naar de riolering worden afgevoerd. Je hebt een infiltratievoorziening nodig als je het water niet natuurlijk in je tuin kunt laten wegzakken. - Wateropvang
Bij nieuwbouw of grote verbouwingen moet je een hemelwaterput plaatsen. De grootte hiervan hangt af van je dakoppervlakte.
Expert advies voor praktische toepassing
"In de praktijk zie ik dat veel mensen nog zoeken naar de beste aanpak", vertelt tuinarchitect Sam Bogaert. "De regelgeving lijkt complex, maar de basis is eenvoudig: zorg dat regenwater waar het valt, ook kan infiltreren. Een professionele tuinaannemer kan je helpen de juiste oplossing te vinden voor jouw specifieke situatie."
Een professionele aanpak loont
De nieuwe regelgeving is complex en technisch. Een tuinaannemer kent de regels en weet hoe je hieraan kunt voldoen zonder in te boeten aan tuinplezier. Hij of zij:
- Maakt een correct infiltratieplan
- Adviseert over duurzame materialen
- Zorgt voor de juiste vergunningen
- Realiseert een watervriendelijke tuin die voldoet aan alle eisen
Tip: bekijk de volledige Hemelwaterverordening op de website van de Vlaamse overheid voor een compleet overzicht van alle technische vereisten. Een erkende tuinaannemer helpt je graag deze richtlijnen te vertalen naar jouw specifieke situatie.
Wadi: van onbekend naar onmisbaar
Een wadi is een verlaging in de tuin waar regenwater tijdelijk wordt opgevangen en langzaam in de bodem sijpelt. "In de praktijk is dat een kuil van zo'n 30 tot 50 cm diep in het gazon of de border", legt Sam Bogaert uit. "Het is de bedoeling dat het water snel infiltreert en niet blijft staan. Met de juiste beplanting – zoals irissen of watermunt – kan het perfect in het tuinontwerp passen."
"Een wadi vermindert wateroverlast, houdt de grondwatertafel stabiel en verhoogt de biodiversiteit. Je haalt er bijen, vlinders en zelfs salamanders mee naar je tuin", vervolgt Bogaert. "Veel mensen vrezen risico's voor kinderen, maar dat is echt niet nodig. Als een wadi goed ontworpen is, staat die zelden onder water en wordt die zelfs een speelelement in droge periodes."
Verharde oprit? Enkel nog met infiltratie
Ook verhardingen ontsnappen niet aan de verordening. Klinkers of tegels zonder open voegen mogen niet langer zomaar. Enkel waterdoorlatende materialen of poreuze structuren zijn nog toegelaten voor nieuwe verharding.
"Dat heeft ook voordelen", benadrukt Sam Bogaert. "De bodem eronder blijft vochtig, je krijgt een levend bodemleven en regenwater verdwijnt niet meteen in de riolering. Maar het vraagt wel doordachte keuzes bij de aanleg. Je moet nadenken over waterstromen, buffercapaciteit én beplanting die zowel natte als droge periodes aankan."
Vroeger mocht de overloop van een regenwaterput rechtstreeks naar de riolering. "Vandaag moet de overloop bovengronds gebeuren, vaak in een wadi", verduidelijkt Bogaert. "Dat zorgt voor een totaal andere tuinindeling dan vroeger."
Tuinaannemer als klimaatadviseur
De strengere regelgeving zorgt voor een verschuiving in het werk van tuinaannemers. "Wij worden steeds meer klimaatadviseurs en planners, in plaats van enkel uitvoerders", stelt Sam Bogaert. "Elke verkaveling heeft andere voorschriften. Dat zorgt voor veel onduidelijkheid bij particulieren. Soms moeten we per perceel bij de stad opvragen wat precies mag en niet."
"Het is een gedeelde verantwoordelijkheid", legt hij uit. "De klant moet duidelijk alle plannen communiceren en expliciet vragen aan de tuinaannemer om te adviseren bij vergunningen. Wij weten welke oplossingen technisch én wettelijk haalbaar zijn en zorgen voor een plan dat voldoet aan alle regels."
Veelgestelde vragen over de Hemelwaterverordening
- Moet ik mijn bestaande terras aanpassen?
Nee, de nieuwe regels gelden alleen voor nieuwe aanleg of grote verbouwingen. - Hoeveel ruimte moet ik voorzien voor infiltratie?
Voor elke 100m² verharding of dakoppervlak moet je ongeveer 8m² infiltratieoppervlakte voorzien. - Kan ik een uitzondering krijgen op de regels?
Ja, in bepaalde gevallen is een uitzondering mogelijk. Een tuinaannemer kan je adviseren of jouw situatie hiervoor in aanmerking komt. - Wat als natuurlijke infiltratie niet mogelijk is?
Dan moet je een kunstmatige infiltratievoorziening aanleggen, zoals een wadi of infiltratiekratten. - Geldt de verordening ook voor kleine tuinprojecten?
Ja, maar voor kleinschalige projecten zijn de regels soepeler. Laat je adviseren over wat in jouw situatie van toepassing is.
